شاهنامه فردوسی

زرتشت

گروه فر ایران

 

گاهنامه

 

اندیشه نیک

گفتار نیک

کردارنیک

 

 

 

 

 

 

 

جشن خوردادگان

 

سه امین از جشن های ماهانه ( برابری نام روز با نام ماه ) در سال جشن خوردادگان است.
در گاه شماری ایرانی
ششمین روز
 از هر ماه خورداد ( در اوستتایی هئوروتات Haurvatat ) نام دارد.

خورداد به چم (معنای) رسایی و تندرستی است و امشاسپند (فرشته) پاسبانی آب ها ، نهرها و دریاها است و مظهری است از مفهوم نجات برای افراد بشر. 
خورداد همواره در متون همراه
امرداد، امشاسپند دیگر آورده می شود که این دو امشاسپند با آب و گیاه ارتباط دارند.
واژه اوستایی
هئوروتات در سانسكریت در ودا بصورت سئوروتات آمده و به معنی رسایی و تندرستی است.
از آن جا كه پاره ای از مراحل آفرینش مثل آب و گیاه به گونه ای طبیعی جفت اند، پس پاسداران آنان نیز، خورداد و امرداد، بیشتر اوقات با هم می آیند.
هدایای آنان ثروت و رمه (چهار پایان) است، به گونه ای كه این دو نماینده آرمان های نیرومندی، سر چشمه زندگی و رویش هستند.
هماوردان خاص آنها ، دیوان‌
گرسنگی و تشنگی اند. همكاران خورداد، ایزد تیشتر و باد و فروهر پرهیزكاران
هستند. خورداد امشاسپند در دوران حمله اهریمن ، آب را به یاری فروهرها می ستاند. به باد می سپارد و باد آن را به شتاب به سوی كشورها می برد و به وسیله ابر می باراند.
در نامگذاری ماه ها، خورداد و امرداد در دو طرف ماهی هستند كه نماد آن تیر یا تیشتر است و تیشتر ایزد باران است.

در بندهشن ( Bundahisn (=آغاز آفرینش)) ، یكی از كتاب های پهلوی كه بر اساس ترجمه ها و تفسیرهای اوستا تدوین یافته و در بردارنده اسطوره های مربوط به آفرینش، تاریخ اساطیری و واقعی ایرانیان، جغرافیای اساطیری و حتی نجوم و ستاره شناسی است، درباره این امشاسپند آمده است:
خورداد سرور سال ها و ماه ها و روزهاست ؛ ] و این [ از این روی است كه او سرور همه است. او را آب مایملك دنیوی است. هستی ، زایش و پرورش همه موجودات جهان از آب است و زمین را نیز آبادانی از اوست. چون اندرسال، ] اگر [ نیك شاید زیستن ، به سبب خرداد است... او كه آب را رامش بخشد یا بیازارد ، آن گاه، خورداد ] از او [ آسوده یا آزرده بود. او را همكار ، تیر و باد و فروردین است.

در اوستا در یشتها (از بخش های اوستا)، فقط برای دو امشاسپند ، اردی بهشت و خورداد ، هر یك یشتی جداگانه موجود است. خورداد یشت در ستایش خورداد امشاسپند ، چهارمین یشت اوستا است كه متاسفانه آسیب زیادی دیده و بسیاری از كلمات آن از بین رفته یا ناخواناست.
ولی در آن چه اکنون دردست است ( در یازده بند) ، به یاد كردن از امشاسپندان به ویژه خورداد سفارش شده. چون یاد آنان دیوان را دور می سازد و یاد خورداد، به خصوص دیو نسو (= دیو فساد و گندیدگی ) را می راند. دراین یشت ، به صراحت آمده كه خداوند امداد و رستگاری و رامش و سعادت را از طرف امشاسپند خرداد به مرد پاكدین می بخشد.
در بند ده این یشت می خوانیم:
برای فروغ  و فرّش من او را ، امشاسپند خورداد را با نماز بلند (و) با زوهر (1) می ستاییم ، ما می ستاییم امشاسپند خورداد را با هوم (2) آمیخته به

 شیر، با برسم (3) با زبان خرد ، با پندار و گفتار وكردار، با زوهر و با كلام بلیغ.

نیاكان فرهیخته ی ما در این روز به كنار چشمه سارها ، رودها و یا دریاچه ها رفته و به نیایش اهورامزدا و جشن شادمانی می پرداختند.
اهورامزدا از سرچشمه بخشایندگی خویش این فروزه را به واسطه امشاسپند هئوروتات به آفریدگان خود بخشیده تا هر پدیده ای رسا گردد و رسایی و تندرستی نه

تنها ویژه این جهان است ، بلكه رسایی مینوی و تندرستی روح و روان ، هدف والای جهانیان است .
اهورامزدا می خواهد كه همگان به یاری امشاسپند هئوروتات از این بخشایش مینوی و مهربانی حقیقی برخوردار گشته و هركس بتواند با نیروی رسایی و پرورش و افزایش آن در وجود خویش، دارای مقام رسایی و كمال بی زوال گردد .