شاهنامه فردوسی

زرتشت

گروه فر ایران

 

گاهنامه

 

اندیشه نیک

گفتار نیک

کردارنیک

 

 

 

 

 

 

 

مهرگان

هرمَزد روز از مهرماه برابر با 1 مهرماه در گاهشماری ایرانی

روز جشن بزرگ میثرَکَنَه، میتراکانا، مهرگان، بزرگ ترین جشن هخامنشی در ستایش و گرامیداشت میترا در نخستین روز ماه باگایادی یا بَغَیادی(یاد خدا)، و نیز آغاز سال نو در گاهشماری هخامنشی.

امروزه نیز سنت کهن آغاز سال نو از ابتدای پاییز با نام سال وِرز، در تقویم محلی کردان مُکری مهاباد و طایفه های کردان شکری باقی مانده است.

در تقویم محلی پامیر (به ویژه دو ناحیه ی ونج و خوف) از نخستین روز پاییز(تیرماه)[1] با نام نوروزِ تیرَه ما یاد می کنند.

آغاز پاییز به عنوان آغاز سال نو زراعی همچنان در میان کشاورزان رایج است. همچنین بیرونی از این روز با عنوان نیم سرده(نیمه ی سال) نام برده است.
هنگام اصلی جشن مهرگان نیز در اصل در چنین روزی بوده که بعدها به شانزدهم مهرماه منتقل شده است.
در ادبیات کهن فارسی نیز همواره جشن مهرگان با نخستین روز فصل پاییز برابر دانسته شده است.[2]